Από έναν λαβύρινθο με παπουτσοσυκιές, στη φάρμα Κρόνος

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES
Άραγε είναι η ίδια ομάδα; Και είχαν θαφτεί όχι στη στρατιωτική περιοχή, αλλά σε πολιτική περιοχή, δίπλα από τη μάντρα εκεί όπου στεκόμαστε;

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

 

Οδηγούμε μέσα από το χωριό Τζιάος για να πάμε στα περίχωρα και σταματούμε σε έναν λόφο ακριβώς έξω από το χωριό, κοντά σε μια μάντρα που βλέπει προς τη στρατιωτική περιοχή. Ο δρόμος οδηγεί στον Κορνόκηπο (Gornech όπως το αποκαλούν οι Τουρκοκύπριοι). Είμαστε εδώ το πρωί της Τετάρτης 25 Μαΐου 2016.

Εδώ, στα αριστερά του δρόμου, υπήρχε ένας μαζικός τάφος Ελληνοκύπριων στρατιωτών που σκοτώθηκαν το 1974, δίπλα από τη μάντρα. Είχα γράψει για αυτό τον τόπο ταφής πριν από χρόνια και είχα δώσει πληροφορίες στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους. Μετά από χρόνια είχα έρθει εδώ όταν γίνονταν οι εκταφές στον μαζικό τάφο.

Τώρα καθόμαστε εδώ μαζί με έναν αναγνώστη μου, ο οποίος μου είχε μιλήσει για έναν πιθανό τόπο ταφής μέσα στο στρατόπεδο.

Δεν μπορούμε να βγάλουμε φωτογραφίες, αλλά τουλάχιστον μπορούμε να δείξουμε στους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους τον τόπο και ο αναγνώστης μου, ο μάρτυράς μας, να μοιραστεί μαζί μας αυτά που γνωρίζει για την εν λόγω περιοχή.

«Οι Ελληνοκύπριοι επιτέθηκαν στο χωριό Τζιάος και κατέλαβαν το μισό χωριό. Κάποιοι Ελληνοκύπριοι που είχαν καταλάβει τον Κορνόκηπο νόμισαν ότι οι Ελληνοκύπριοι κατέλαβαν ολόκληρο το Τζιάος. Έτσι ένας Ελληνοκύπριος πάνω σε μοτοσυκλέτα ξεκίνησε να πάει από τον Κορνόκηπο στο Τζιάος και αιχμαλωτίστηκε από τους Τουρκοκύπριους στο Τζιάος. Τον έβαλαν σε ένα μέρος μαζί με τέσσερις Ελληνοκύπριους στρατιώτες που είχαν πιάσει πιο πριν.

Αργότερα έφεραν αυτούς τους πέντε εδώ όπου τώρα βρίσκεται το στρατόπεδο. Ήταν ένα μέρος όπου γίνονταν οι εορτασμοί των εθνικών γιορτών. Και τους εκτέλεσαν εκεί. Άκουσα ότι τους έθαψαν εκεί, εκεί που βρίσκονται οι αποθήκες».

Είχα γράψει την ιστορία με πολλές λεπτομέρειες πριν από χρόνια.

Για κάποιο λόγο το μέρος αυτό δεν είναι στον κατάλογο των σημείων όπου θα γίνουν εκσκαφές – γι’ αυτό διευθέτησα έτσι ώστε ο αναγνώστης μου να μας συναντήσει, να μας δείξει και να μας τα πει αυτοπροσώπως. Μαζί μας είναι ο Ξενοφών Καλλής, ο βοηθός του Ελληνοκύπριου μέλους της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής  για τους Αγνοουμένους, και ο Okan Oktay, ο συντονιστής των εκταφών της ΔΕΑ.

Ο μάρτυράς μας ξέρει ότι ήταν πέντε τα άτομα που είχαν εκτελεστεί, ακριβώς απέναντι στον δρόμο από το σημείο όπου στεκόμαστε.

Πιο κάτω από εκεί από όπου στεκόμαστε βρέθηκε ένας μαζικός τάφος οκτώ ατόμων.

Άραγε είναι η ίδια ομάδα; Και είχαν θαφτεί όχι στη στρατιωτική περιοχή, αλλά σε πολιτική περιοχή, δίπλα από τη μάντρα εκεί όπου στεκόμαστε;

Ή μπορεί να τους πήραν εκεί από εδώ;

Κατ’ ακρίβεια θα είναι αρκετά εύκολο να το βρούμε – αν αυτός με τη μοτοσυκλέτα που είχε εξαφανιστεί πηγαίνοντας από τον Κορνόκηπο στο Τζιάος είναι στην ομάδα των οκτώ Ελληνοκυπρίων των οποίων τα οστά είχαν βρεθεί το 2010, τότε το πιθανότερο είναι ότι δεν υπάρχει μαζικός τάφος στη στρατιωτική περιοχή – τουλάχιστον εξ όσων γνωρίζει ο αναγνώστης μας. Αν όχι, τότε το μέρος που μας δείχνει ο αναγνώστης μας μπορεί να τοποθετηθεί στον κατάλογο των σημείων για εκσκαφή.

Φεύγουμε από την περιοχή για να πάμε να δούμε την περιοχή με τις παπουτσοσυκιές στο Τζιάος.

Κατ’ ακρίβεια, το Τζιάος είναι διάσημο για τα παπουτσόσυκά του, όμως αυτό είναι ένα από τα πιο εκπληκτικά πράγματα που έχω συναντήσει διότι δεν είδα ποτέ πουθενά στην Κύπρο έναν τέτοιο λαβύρινθο με παπουτσοσυκιές. Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψω το μέρος αυτό – γεμάτο παπουτσοσυκιές που βλαστούν μόνες τους.

Βρίσκεται λίγο προς την άκρη του χωριού. Ο Καλλής μας οδηγεί και ακολουθώ περνώντας μέσα από βλάστηση με παπουτσοσυκιές, λίγο άβολα αφού μπορεί να μας τσιμπήσουν τα αγκάθια τους.

Όταν ο αναγνώστης μου έπαιζε σε αυτό τον λαβύρινθο με παπουτσοσυκιές, οι ενήλικες τον προειδοποιούσαν να μην πηγαίνει κοντά στα πηγάδια, «αφού υπάρχουν κάποιοι νεκροί θαμμένοι εκεί»!

Έτσι, πάμε και ο Καλλής αρχίζει να βρίσκει πολύ αρχαία πηγάδια μέσα στην περιοχή με τις παπουτσοσυκιές.

Περπατούμε και ο Καλλής βρίσκει ένα συγκεκριμένο πηγάδι όπου υπάρχουν κάποια δέντρα βλαστημένα γύρω και μια συκιά μεγαλώνει μέσα από το πηγάδι.

Βγάζουμε φωτογραφίες.

Στις άκριες του πηγαδιού αυτού υπάρχουν δύο χωράφια με χώμα – προφανώς χρησιμοποιείται για φυτείες. Όμως, το πηγάδι έχει γκρεμιστεί.

Το πρώτο ερώτημα είναι γιατί να γκρεμίσεις ένα πηγάδι αν μέσα υπάρχει νερό;

Στην περιοχή αυτή, ένας Τουρκοκύπριος «αγνοείται» από το 1974 και φυσικά υπάρχουν επίσης Ελληνοκύπριοι «αγνοούμενοι» από το Τζιάος. Μπορεί άραγε να είναι ένα πηγάδι όπου είχαν θάψει κάποιους «αγνοούμενους»;

Πριν από μερικούς μήνες ένας άλλος αναγνώστης μού είχε στείλει μια σημείωση και μου έλεγε ότι υπήρχε ένα πηγάδι στο Τζιάος, στην περιοχή αυτή όπου είχαν θαφτεί κάποιοι «αγνοούμενοι».

Πρέπει να κάνουμε περισσότερες έρευνες για τα πηγάδια στην περιοχή με τις παπουτσοσυκιές στο Τζιάος και να δούμε αν μπορούμε να μάθουμε κάτι περισσότερο.

Φεύγουμε για να πάμε στη Μόρα και να συναντήσουμε έναν άλλο μάρτυρα, ο οποίος θα μας δείξει τον δρόμο που οδηγεί στην Αφάνεια από την Τύμπου και τη ρωγμή στον δρόμο όπου ένας εργάτης βρήκε κάποια οστά κατά τις εργασίες κατασκευής του.

Στην επιστροφή προς τη Λευκωσία ζητώ από τον Okan Oktay να πάρει τον δρόμο από την Τύμπου προς τη Μια Μηλιά. Αυτός το κάνει και πάμε σε εκείνο τον δρόμο.

Ποτέ πριν δεν είχαμε οδηγήσει σε αυτό τον δρόμο – ένας από τους αναγνώστες μου μου είχε πει για έναν πιθανό τόπο ταφής στον συγκεκριμένο δρόμο, αλλά πάντοτε πίστευα ότι αυτή ήταν στρατιωτική περιοχή. Προφανώς δεν είναι στρατιωτική περιοχή – είναι απλώς ένας δρόμος που οδηγεί στη Μια Μηλιά ο οποίος δεν χρησιμοποιείται από πολλούς.

Οδηγούμε στον έρημο δρόμο, αυτόν που πήγαινε από τη Λευκωσία στην Αμμόχωστο. Είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση, η άσφαλτος είναι διαλυμένη και από κάτω μπορείς να δεις τις πέτρες που είχαν βάλει ενώ κατασκεύαζαν τον συγκεκριμένο δρόμο.

Υπάρχουν λίγες μάντρες εδώ και εκεί και δεν συναντούμε κανέναν, εκτός από ορισμένες κατσίκες και έναν σκύλο.

Ψάχνουμε για μια μεγάλη χαρουπιά για την οποία μου είχε πει ο αναγνώστης μου. Σύμφωνα με τον αναγνώστη μου, κάτω από τη χαρουπιά είχαν θαφτεί 15 Ελληνοκύπριοι «αγνοούμενοι».

Βλέπουμε κάποιες χαρουπιές μόνο σε δύο σημεία, αλλά δεν σταματούμε – θα βρω αυτά που μου είχε πει ο αναγνώστης μου και τι είχα γράψει και ίσως βρω και άλλους μάρτυρες ή αυτούς που ξέρουν την περιοχή αυτή και θα έρθουμε ξανά στο μέρος αυτό για να ερευνήσουμε σωστά.

Περνούμε μέσα από τη Μια Μηλιά και επιστρέφουμε στη Λευκωσία.

Μια άλλη μέρα, το πρωί της Τρίτης 14 Ιουνίου 2016, πάμε πίσω στην περιοχή αυτή, αφού βρήκα κάποιον που εργαζόταν εκεί όπου τη δεκαετία του ’80 ονομαζόταν «Τσιφλίκι Ercan». Αυτή τη φορά πάμε με τον Καλλή και έναν νεαρό Τουρκοκύπριο ερευνητή από την Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους.

Σύμφωνα με τον αναγνώστη μου που μου είχε πει για τον πιθανό τόπο ταφής κοντά στη χαρουπιά, η χαρουπιά ήταν δίπλα από το «Τσιφλίκι Ercan».

Τι ήταν αυτό το «τσιφλίκι»; Πού ήταν;

Μετά από κάποιο χρόνο έρευνας, βρίσκω τον αδελφό ενός από τους αναγνώστες μου που εργαζόταν εκεί και συμφωνεί να έρθει και να μας δείξει τη φάρμα.

«Βλέπεις, το τσιφλίκι αυτό ανήκε σε έναν Ελληνοκύπριο», μου εξηγεί καθώς οδηγούμε στον ίδιο παλιό φθαρμένο δρόμο που οδηγεί από την Τύμπου στη Μια Μηλιά.

«Ονομαζόταν Φάρμα Κρόνος», λέει. «Ο Ελληνοκύπριος ιδιοκτήτης της φάρμας αυτής είχε αγελάδες, μεγάλα ζώα. Το 1974, μετά από τον πόλεμο, κάποιοι Τουρκοκύπριοι πήραν τα ζώα αυτά και η φάρμα έμεινε έτσι, άδεια. Μετά αποφάσισαν να το κάνουν ‘Τσιφλίκι Ercan’, όπου έβαλαν πρόβατα και εργαζόμασταν εδώ».

Επειδή πρέπει να επιστρέψει στη δουλειά του, τον παίρνουμε στη διασταύρωση της Τύμπου και τον ευχαριστούμε. Εμείς επιστρέφουμε για να εξερευνήσουμε την περιοχή.

Μαζί του είχαμε εξερευνήσει την πρώτη περιοχή, όπου υπάρχουν χαρουπιές, και τώρα πάμε πιο κάτω κοντά στη «Φάρμα Κρόνος» ή «Τσιφκίκι Ercan».

Εδώ υπάρχουν περισσότερες χαρουπιές. Και μπορούμε να δούμε τη φάρμα.

Πριν από πέντε χρόνια, ένας από τους αναγνώστες μου –ο λόγος για τον οποίο βρισκόμαστε τώρα εδώ– μου είχε πει τα ακόλουθα:

«Εκεί που βρίσκεται το αεροδρόμιο Ercan είχαν θαφτεί κάποιοι ‘αγνοούμενοι’. Το μέρος αυτό ήταν κάτω από τις χαρουπιές απέναντι από το ‘Τσιφλίκι Ercan’. Κάποιοι ‘αγνοούμενοι’ είχαν θαφτεί κάτω από τις χαρουπιές. Πιστεύω ότι ήταν μια ομάδα 15 Ελληνοκυπρίων. Νομίζω ότι το μέρος αυτό δεν μπορεί να ερευνηθεί τώρα αφού πιστεύω ότι ο δρόμος είναι μέσα σε στρατιωτική περιοχή. Όμως ίσως η Επιτροπή για τους Αγνοουμένους να μπορεί να ερευνήσει την περιοχή αυτή».

Προφανώς αυτή δεν είναι στρατιωτική περιοχή όπως νομίζαμε πριν από χρόνια, και αυτό είναι καλό. Μπορούμε να ερευνήσουμε όπως θέλουμε.

Βρίσκουμε τις χαρουπιές απέναντι από τη φάρμα, αλλά αργότερα ο Καλλής ανακαλύπτει ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη χαρουπιά ακριβώς μπροστά από τη φάρμα.

Βγάζουμε φωτογραφίες και παίρνουμε συντεταγμένες και φεύγουμε.

Καθώς κάθομαι για να γράψω το άρθρο αυτό, βρίσκω μια άλλη πληροφορία για 15 Ελληνοκύπριους «αγνοούμενους» σε ένα τούνελ στο αεροδρόμιο Ercan. Γύρω στο 2011 είχα γράψει αυτά που μου είχε πει ένας άλλος αναγνώστης:

«Ήταν μετά τη δεύτερη επιχείρηση το 1974. Είχαν μαζέψει κάποιους χωριανούς από τη γύρω περιοχή έτσι ώστε να καθαριστεί το αεροδρόμιο Τύμπου. Είχαμε κάποιους λειτουργούς μαζί μας και είχαμε πάει ως εθελοντές για τον καθαρισμό του αεροδρομίου Ercan. Πιστεύω ότι το αεροδρόμιο αυτό ανήκε στους Βρετανούς κάποτε. Τότε, το 1974, το αεροδρόμιο Ercan ήταν διαφορετικό σε σχέση με το πώς είναι σήμερα. Πήγαμε εκεί και αρχίσαμε να καθαρίζουμε. Στο αεροδρόμιο υπήρχαν κάποιες αντιαεροπορικές στρατιωτικές θέσεις που ανήκαν στους Ελληνοκύπριους και μπορούσαμε να δούμε τις κάννες εκείνων των όπλων. Τότε, ένα άτομο άρχισε να φωνάζει ‘Βρεεεε! Ελάτε να δείτε μια σωρό με νεκρά σώματα εδώ!’ και τρέξαμε προς το μέρος του. Οι Ελληνοκύπριοι είχαν ένα μακρύ καταφύγιο, ένα τούνελ και αυτό το καταφύγιο ήταν γεμάτο νεκρά σώματα. Μέτρησα τουλάχιστον 15 νεκρά σώματα εκεί. Αν με ρωτήσεις πού είναι αυτό το τούνελ δεν είμαι σίγουρος ότι μπορώ να θυμηθώ το ακριβές σημείο, αφού το αεροδρόμιο άλλαξε τόσο πολύ, αλλά ίσως αν μεσολαβήσεις εσύ τα μέλη της ΔΕΑ να μπορούν να βρουν χάρτες ή φωτογραφίες από το 1974, ώστε να εντοπίσουν το τούνελ και να το σκάψουν για να δουν αν μπορούν να βρουν εκείνα τα νεκρά σώματα που είδαμε εκεί. Αυτοί ήταν Ελληνοκύπριοι ‘αγνοούμενοι’.

Εκείνες τις μέρες, μετά τη δεύτερη επιχείρηση το 1974, υπήρξαν οι πρώτες δυνατές βροχές και εκείνοι που είχαν θαφτεί στην κοίτη του ποταμού γύρω από την Αφάνεια είχαν βγει στην επιφάνεια, αφού οι βροχές παρέσυραν το χώμα με το οποίο ήταν σκεπασμένοι. Εκείνες τις μέρες, καθώς καθαρίζαμε το Ercan, έλεγαν ότι όσα σώματα είχαν θαφτεί στον ποταμό είχαν βγει στην επιφάνεια λόγω των βροχών και έπρεπε να ξαναθαφτούν. Και τότε είχαμε ακούσει ότι είχαν τους έθαψαν ξανά».

Έτσι, τώρα ο στόχος μας είναι να βρούμε πληροφορίες για το εν λόγω τούνελ.

Ευχαριστώ όλους τους αναγνώστες μου που μοιράζονται αυτά που γνωρίζουν, που έρχονται και δείχνουν και βοηθούν σε αυτό το πολύ ανθρωπιστικό έργο της προσπάθειας να βρεθούν πιθανοί τόποι ταφής, όπως επίσης και να γίνουν γνωστές οι ιστορίες πίσω από εκείνες τις δολοφονίες.

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Κανένα παζάρι για την κάρτα

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΜΑΝΩΛΗ, 10:15 (τελευταία ενημέρωση 10:15)

ΑΠΟΨΗ

Το μυστηριώδες πορτρέτο του Μεσσία

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:05 (τελευταία ενημέρωση 10:05)

ΑΠΟΨΗ

Φραγμό στις καταστροφικές ιδέες του Προέδρου

Πολίτης News, 09:50 (τελευταία ενημέρωση 09:50)

Επιστροφή
στην αρχή