Ανταλλαγή τουρκοκυπριακής περιουσίας με ελληνοκυπριακή

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η ιδιωτική ελληνοκυπριακή περιουσία, η οποία τελικά μεταβιβάστηκε σε Τουρκοκύπριους, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγκαταλειφθείσα σύμφωνα με τη νομοθεσία

Περί τα τέλη του 2007, επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου, η εταιρεία του ομίλου Σιακόλα υπέβαλε αρχικά αίτημα για ανταλλαγή ορισμένων τουρκοκυπριακών τεμαχίων που ήταν περίκλειστα σε προτεινόμενη ανάπτυξη γηπέδων γκολφ και συναφών εγκαταστάσεων με άλλα ιδιόκτητα τεμάχια της ίδιας. Το 2010, επί προεδρίας Δημήτρη Χριστόφια, ζήτησε επιπρόσθετη ανταλλαγή τουρκοκυπριακών τεμαχίων με ιδιόκτητη περιουσία λόγω της επιβολής του Χάρτη του Δικτύου «Φύση 2000», ημερομηνίας 1/3/2010, βάσει του οποίου επηρεαζόταν δυσμενώς παραλιακό τμήμα των ιδιοκτησιών της εταιρείας έκτασης 90.000 τ.μ. περίπου, ενώ επιπρόσθετη έκταση 50.000 τ.μ. περίπου επηρεαζόταν δυσμενώς από έργα δρόμων του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, τα οποία της κοινοποιήθηκαν με επιστολή τον Απρίλιο του 2010.

Στο Προεδρικό

Ο τότε γενικός εισαγγελέας Πέτρος Κληρίδης, σε σχετική με το πρώτο αίτημα της εταιρείας γνωμάτευσή του, ημερομηνίας 10/9/2009, αναφέρει ότι το γεγονός πως η αξία της ιδιωτικής γης που προσφέρεται στους Τουρκοκύπριους έναντι της αξίας της δικής τους περιουσίας είναι πέραν του διπλάσιου και το γεγονός ότι η προτεινόμενη ανταλλαγή είναι επωφελής για το περιβάλλον και ενδεχομένως για την οικονομία του τόπου, λαμβανομένων υπόψη των σημερινών οικονομικών δεδομένων, καθιστούν την προτιθέμενη ανταλλαγή νόμιμη. Το αίτημα τέθηκε ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου για έγκριση λόγω της μεγάλης αξίας της περιουσίας. Η ίδια διαδικασία ακολουθήθηκε και για το δεύτερο αίτημα. Σημειώνεται ότι είχαν προηγηθεί συσκέψεις εμπλεκόμενων τμημάτων υπό την προεδρία δύο πρώην υπουργών Εσωτερικών, ενώ ο αιτητής είχε απευθείας επαφές και συσκέψεις με τους δύο πρώην Προέδρους της Δημοκρατίας στο Προεδρικό Μέγαρο όπου δεν συμμετείχαν υπηρεσιακοί.

Πρώην ε/κ και μισθωμένα

Ο γενικός εισαγγελέας στη γνωμάτευσή του, ημερομηνίας 10/9/2009, αναφορικά με το θέμα της ανταλλαγής μεταξύ άλλων, παρατήρησε ότι η ιδιωτική ελληνοκυπριακή περιουσία, η οποία τελικά μεταβιβάστηκε σε Τουρκοκύπριους, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εγκαταλειφθείσα σύμφωνα με τη νομοθεσία και επομένως δεν υπόκειται στη διαχείριση του Κηδεμόνα, αλλά οι νέοι ιδιοκτήτες είναι πλέον ελεύθεροι να τη διαθέσουν, όπως οι ίδιοι κρίνουν, προς το συμφέρον τους. Ο γενικός εισαγγελέας ανέφερε ότι αυτή η άποψή του δεν είναι οριστική αλλά αποτελεί ένα πολύ σοβαρό ενδεχόμενο. Ούτως ή άλλως τα ελληνοκυπριακά τεμάχια που δόθηκαν στους Τουρκοκύπριους ιδιοκτήτες βρίσκονται στο παρόν στάδιο υπό τη διαχείριση του Κηδεμόνα και εάν οι Τουρκοκύπριοι διεκδικήσουν τα ελληνοκυπριακά τεμάχια στις ελεύθερες περιοχές για να τα πωλήσουν, ο Κηδεμόνας θα προβάλει ένσταση εφόσον οι Τουρκοκύπριοι ερευνηθούν και εντοπιστεί ότι κατέχουν παράνομα ελληνοκυπριακές περιουσίες στα κατεχόμενα. Τονίζεται δε ότι τα πρώην ελληνοκυπριακά τεμάχια που ενεγράφησαν στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ως τουρκοκυπριακά, μετά την ανταλλαγή θεωρούνται ότι εμπίπτουν στον Κηδεμόνα και ήδη τα πλείστα έχουν μισθωθεί σε εκτοπισμένους συμπολίτες μας για γεωργικούς σκοπούς.

Όλοι κερδισμένοι…

Έτι περαιτέρω, με την ανταλλαγή και προτιθέμενη ανάπτυξη έγινε ήδη αποκατάσταση του παλαιού λατομείου (κρατήρας τεραστίων διαστάσεων με εκτεθειμένα ορυκτά για τα οποία υπήρχε σοβαρή υπόνοια από τους κατοίκους των πέριξ χωριών για πρόκληση σοβαρών προβλημάτων υγείας). Τα τουρκοκυπριακά τεμάχια που αντηλλάγησαν βρίσκονται ως νησίδες/ σφήνες εντός της υπό ανάπτυξη ιδιωτικής γης, περίκλειστα, επικλινή, άγονα, βραχώδη κ.λπ., με δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων τους, ενώ με την ανταλλαγή ενοποιήθηκε η προτιθέμενη περιοχή για την ανάπτυξη (γήπεδα γκολφ, ξενοδοχειακή μονάδα κ.λπ.), η οποία αναμένεται να συμβάλει θετικά στον τουρισμό και την οικονομία της υποβαθμισμένης περιοχής της Πόλης Χρυσοχούς και των πέριξ κοινοτήτων και την επακόλουθη δημιουργία ικανοποιητικού αριθμού θέσεων εργασίας. Αφετέρου, οι Τουρκοκύπριοι ιδιοκτήτες απέκτησαν καλύτερης ποιότητας γη (αρδευόμενη, γόνιμη με προσπέλαση κ.λπ.).

Αγοραπωλησίες και απαλλοτριώσεις

Μεταξύ 20 Ιουλίου 1974 και 31 Δεκεμβρίου 2016 είχαν γίνει 496 μεταβιβάσεις/ πωλήσεις τουρκοκυπριακών περιουσιών που αναλογούν σε 2.954.646 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα, των οποίων η δηλωθείσα τιμή ήταν 81.033.943 ευρώ και η αποδεχθείσα τιμή 121.943.614 ευρώ. Οι πιο πολλές περιπτώσεις αφορούσαν τη Λάρνακα (291). Όπως σημειώνεται στην εσωτερική έκθεση του Υπουργείου Εσωτερικών, παλαιότερα εντοπίστηκαν περιπτώσεις όπου οι πωλήσεις τουρκοκυπριακών τεμαχίων δεν φαίνεται να παρουσιάζουν το στοιχείο της καλής πίστης, εφόσον το τίμημα πώλησης ήταν πολύ πιο χαμηλό από την αγοραία αξία της περιουσίας και οι αγοραστές προέβησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα σε πώλησή της σε πολύ πιο υψηλές τιμές, ενώ παράλληλα αφορούν σε σημαντικής έκτασης και αξίας περιουσίες, όπως χαρακτηριστικά οι κάτωθι:

  • Τουρκοκυπριακό τεμάχιο με αρ. εγγραφής …, έκτασης 9.430 τ.μ. στην Αγία Παρασκευή Λακατάμιας αγοράστηκε από εταιρεία στις 20/7/2008 προς 478.408 ευρώ (αγοραία αξία 1.196.021 ευρώ). Κατά το 2012, το πιο πάνω τεμάχιο διαχωρίστηκε σε 11 οικόπεδα, από τα οποία τα πέντε έχουν πωληθεί σε ιδιώτες με δηλωθείσα τιμή πώλησης 980.000 ευρώ (αγοραία αξία 1.093.000 ευρώ). Τα υπόλοιπα έξι οικόπεδα έχουν συνολική αγοραία αξία 1.165.300 ευρώ σε τιμές του 2013.
  • Τουρκοκυπριακό τεμάχιο με αρ. εγγραφής …, έκτασης 7.935 τ.μ. στον Άγιο Σπυρίδωνα Λεμεσού, στις 16/5/2007 αγοράστηκε από εταιρεία με δηλωθείσα τιμή πώλησης 469.865 ευρώ (αγοραία αξία 541.627 ευρώ) και πωλήθηκε σε άλλη εταιρεία στις 10/4/2008 (δηλαδή σχεδόν έναν χρόνο μετά) προς 2.904.000 ευρώ.
  • Τουρκοκυπριακό τεμάχιο με αρ. εγγραφής …, έκτασης 13.713 τ.μ. στα Περβόλια Λάρνακας, στις 18/7/2007 αγοράστηκε από εταιρεία προς 1.537.741 ευρώ (αγοραία αξία 1.708.601) και πωλήθηκε σε άλλη εταιρεία την 1/11/2007 (δηλαδή τρεις μήνες μετά) προς 3.613.692 ευρώ (αγοραία αξία 3.613.692 ευρώ).
  • Τουρκοκυπριακό τεμάχιο με αρ. εγγραφής …, έκτασης 33.111 τ.μ. στα Περβόλια Λάρνακας, στις 2/10/2007 αγοράστηκε από εταιρεία προς 3.417.203 ευρώ (αγοραία αξία 7.346.986) και πωλήθηκε στην ίδια εταιρεία που αναφέρεται πιο πάνω στις 7/12/2007 (δηλαδή δυο μήνες μετά) προς 8.884.728 ευρώ (αγοραία αξία 8.884.728 ευρώ).

Απαλλοτρίωση τ/κ περιουσίας

Σύμφωνα με επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών, ημερομηνίας 6/3/2015, προς την ελεγκτική υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι απαλλοτριώσεις τουρκοκυπριακής γης έχουν ως εξής:

  • Ποσό ύψους 65.907.331 ευρώ αφορά σε αποζημιώσεις για απαλλοτριώσεις τουρκοκυπριακής γης, συνολικής έκτασης 5.388.047 τ.μ., που προσφέρθηκε, έγινε αποδεκτό και κατατέθηκε στο Ταμείο.
  • Ποσό ύψους 77.717.478 ευρώ αφορά σε αποζημιώσεις για απαλλοτριώσεις τουρκοκυπριακής γης, συνολικής έκτασης 7.751.843 τ.μ., για την οποία έγινε η γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης, υποβλήθηκε προσφορά αποζημίωσης προς τον Κηδεμόνα, έγινε αποδοχή αλλά η αποζημίωση δεν έχει κατατεθεί ακόμη στο Ταμείο.
  • Ποσό ύψους 5.007.524 ευρώ αφορά σε αποζημιώσεις για απαλλοτριώσεις τουρκοκυπριακής γης, συνολικής έκτασης 208.220 τ.μ., για την οποία έγινε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης, υποβλήθηκε αποζημίωση προς τον Κηδεμόνα, αλλά εκκρεμεί η αποδοχή από τον Κηδεμόνα.
  • Ποσό ύψους 2.896.396 ευρώ αφορά σε αποζημιώσεις για απαλλοτριώσεις τουρκοκυπριακής γης, συνολικής έκτασης 2.094.563 τ.μ., για την οποία έγινε η γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης χωρίς όμως να έχει υποβληθεί προσφορά αποζημίωσης προς τον Κηδεμόνα.
  • Ποσό ύψους 615.332.311 ευρώ (σε τιμές 2013) αφορά σε συνολική έκταση 16.423.113 τ.μ. τουρκοκυπριακής γης, η οποία έχει χρησιμοποιηθεί για τη στέγαση προσφύγων χωρίς να προωθηθεί η απαλλοτρίωση της γης αυτής.

Φιλικοί διακανονισμοί

Το Υπουργικό Συμβούλιο με απόφασή του, ημερομηνίας 31/12/2011, ενέκρινε κατόπιν διαπραγματεύσεων με τον πληρεξούσιο αντιπρόσωπο την καταβολή ποσού ύψους 6,6 εκατομμυρίων ευρώ ως αποζημίωση για απόκτηση από το κράτος του τουρκοκυπριακού τεμαχίου, έκτασης περίπου 50.000 τ.μ. στα Πάνω Πολεμίδια, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου χρησιμοποιήθηκε χωρίς απαλλοτρίωση για στεγαστικούς και επαγγελματικούς σκοπούς εκτοπισθέντων. Σύμφωνα με τη σχετική πρόταση που υποβλήθηκε προς το Υπουργικό Συμβούλιο (2011), η αγοραία αξία του τεμαχίου, όπως εκτιμήθηκε από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ανερχόταν σε 8 εκατομμύρια ευρώ (τιμές Μαρτίου 2010), ενώ σύμφωνα με ιδιώτη εκτιμητή ανερχόταν σε 9.115.000 ευρώ. Το Υπουργικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε τον διευθυντή του αρμόδιου τμήματος να καταβάλει τη χρηματική αποζημίωση, ως εκ της απαλλοτρίωσης, από τις σχετικές πιστώσεις του τμήματος.

Επόμενο άρθρο:


Επιστροφή
στην αρχή