Αναζητώντας τον «αγνοούμενο» Halil Ziya Desteban

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES
Σε άρθρο της στην εφημερίδα «ΠΟΛΙΤΗΣ», η Τουρκοκύπρια δημοσιογράφος Sevgul Uludag, αναζητεί τον «αγνοούμενο» Halil Ziya Desteban

 

Έχουμε έρθει στα Περβόλια της Λάρνακας για να συναντήσουμε έναν μάρτυρα - μου είχε τηλεφωνήσει πριν από περίπου δέκα χρόνια και μου είχε πει την ιστορία του.

Τον είχα συναντήσει κατά καιρούς.

Αυτή τη φορά πάω μαζί με τον Ξενοφώντα Καλλή, τον βοηθό του Ελληνοκύπριου μέλους της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους για να του μιλήσουμε ακόμα μία φορά και να δούμε αν μπορούμε να μάθουμε κάτι καινούργιο. Για να ερευνήσουμε περαιτέρω αυτή την «κρύα υπόθεση», την «υπόθεση της δολοφονίας», την «υπόθεση του αγνοουμένου» που έλαβε χώρα μισό αιώνα πριν.

Αυτός ο μάρτυρας ήταν νεαρός τότε, ενώ τώρα είναι ηλικιωμένος και ευάλωτος. Σχεδόν δεν τον αναγνωρίζω τώρα και πάω στο καφενείο για να ρωτήσω για αυτόν, όπου μου λένε «Είναι αυτός, κάθεται εκεί».

Πάω για να τον χαιρετήσω και καλώ τον Καλλή να έρθει.

«Δεν σε αναγνώρισα», του λέω.

«Και εγώ είχα τις αμφιβολίες μου αν ήσουν εσύ ή όχι».

Καθόμαστε - είναι μια ψυχρή συννεφιασμένη μέρα και φυσάει.

Καθόμαστε έξω στο καφενείο και του συστήνω τον Καλλή, ελπίζοντας ότι δεν θα κλειστεί στον εαυτό του. Ελπίζω ότι θα του μιλήσει, ακριβώς όπως είχε μιλήσει και σε μένα πριν από δέκα χρόνια.

Ο Halil Ziya Desteban με την οικογένειά του.

 

Μου είχε πει για τον «αγνοούμενο» Halil Ziya Desteban. Τον Desteban με τα επτά παιδιά. Τον καλόκαρδο άντρα που ασχολείτο με τα λαχανικά. Αθώος, δεν ήταν μπλεγμένος σε τίποτα. Τον άντρα για τον οποίο έγραψα, που ήταν από τους Σοφτάδες και είχε μετακομίσει στο Μενεού. Τον άντρα που του είχαν στήσει ενέδρα και τον έσπρωξαν στην άκρη του δρόμου, στους κήπους του Muhammed ακριβώς έξω από τα Περβόλια.

Τον σκότωσαν εκεί και από τότε έγινε «αγνοούμενος». Όταν έπεσε η νύκτα ο γιος του Djemal άρχισε να ανησυχεί και έστειλε έναν φίλο του για να ελέγξει. Είχαν δει το πράσινό του αυτοκίνητο, από όπου τον είχαν αναγκάσει να βγει. Είχε σκοτεινιάσει μέχρι εκείνη την ώρα και τίποτε δεν μπορούσε να γίνει, έτσι ο Djemal περίμενε μέχρι το πρωί για να επικοινωνήσει με το στρατόπεδο των ΗΕ στον δρόμο της Λάρνακας. Πήγαν και είδαν τις κηλίδες αίματος πίσω από το αυτοκίνητο, τις κηλίδες αίματος που οδηγούσαν σε μια μικρή δασώδη περιοχή απέναντι από τον χωματόδρομο. Αλλά κανένα ίχνος του Halil Ziya Desteban. Κανένα ίχνος του για τα τελευταία 52 χρόνια. 

Το εγκαταλελειμμένο αυτοκίνητο του Halil Ziya Desteban.

 

Αργότερα βρήκαν το καπέλο του και όταν η γυναίκα του είδε το καπέλο, λιποθύμησε.

Η οικογένεια μετακόμισε από το Μενεού καθώς φοβήθηκαν και για τη ζωή των υπόλοιπων μελών της ζωή και πήγαν για να ζήσουν στη Δρομολαξιά.

Ποτέ δεν επέστρεψαν στο Μενεού.

Η γυναίκα του δεν ζει πια, ούτε και τέσσερα από τα παιδιά του. Έχουν πεθάνει όλοι, ένας από αυτούς κατέληξε το 1974 στο νοσοκομείο της Λάρνακας μετά τη σύλληψή του από κάποιους Ελληνοκύπριους.

Μόνο τρία από τα παιδιά του ζουν τώρα, η κόρη του Nurten πολεμά τον καρκίνο.

Όλοι τους περιμένουν νέα, τα οποιαδήποτε νέα.

Γι’ αυτό και είμαστε εδώ με τον Καλλή, για να δούμε τον μάρτυρα που με είχε βρει πριν από δέκα χρόνια - να δούμε αν μπορεί να μας πει κάτι περισσότερο. Αν είχε ξεχάσει να μας πει κάτι. Αν είχα ξεχάσει να τον ρωτήσω κάτι. Κάτι που μπορεί να είναι σημαντικό.

Αυτή η νέα έρευνα γίνεται λόγω ενός Σουηδού αναγνώστη μου που μου είχε στείλει κάποιες φωτογραφίες και μια ταινία από τις 18 Μαΐου 1964, όταν η Πολιτική Αστυνομία της UNFICYP διερευνούσε τη δολοφονία του Halil Ziya Desteban. Η σουηδική Πολιτική Αστυνομία της UNFICYP είχε τραβήξει ταινία από τη σκηνή του εγκλήματος και την έρευνα. Αυτή η ταινία μάς δίνει την ευκαιρία να ανανεώσουμε τις έρευνές μας. Έχω δώσει τις φωτογραφίες και την ταινία στους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους και τους ζήτησα να ξεκινήσουν ξανά τις δικές τους έρευνες.

Όμως και εγώ πρέπει να κάνω περισσότερα, έτσι είμαστε εδώ μαζί με τον μάρτυρα.

Πριν από δέκα χρόνια μου είχε πει ότι το βράδυ της 17ης Μαΐου 1964 βρισκόταν στο σινεμά. Τότε είχε πάει ένας δάσκαλος και του ζήτησε το αυτοκίνητό του.

Ο δάσκαλος του είχε πει ότι κάποιοι Ελληνοκύπριοι είχαν σκοτώσει τον Halil Ziya Desteban και χρειάζονταν το αυτοκίνητό του για να τον πάρουν και να τον θάψουν.

Ο μάρτυρας γνώριζε τον Halil Ziya Desteban αφού μία μέρα πριν γίνει «αγνοούμενος» ο Desteban τον είχε βοηθήσει όταν είχε μείνει από βενζίνη και τον πήρε στη Λάρνακα με το δικό του αυτοκίνητο.

«Είχα πει στον δάσκαλο, όποιος και να τον σκότωσε πρέπει να φροντίσει για το χάος που δημιούργησε, αλλά τότε σκέφτηκα πως αν τον αφήσουν εκεί ίσως οι σκύλοι να κατασπαράξουν το σώμα του, και έτσι έδωσα το αυτοκίνητό μου στον δάσκαλο για να μεταφέρουν το πτώμα».

Πριν από δέκα χρόνια έτρεξα προσπαθώντας να εντοπίσω τον δάσκαλο στον οποίο αναφερόταν. Έμαθα ότι ζούσε σε έναν οίκο ευγηρίας.

Είπα στον Καλλή για τον οίκο ευγηρίας και τον δάσκαλο που ήταν εκεί έτσι ώστε να το διερευνήσει.

 

Ο Halil Ziya Desteban με τη γυναίκα του Nazime.

 

Τώρα ο Καλλής κάνει στον μάρτυρα περισσότερες ερωτήσεις - μιλούν μισά ελληνικά, μισά αγγλικά, έτσι ώστε να καταλαβαίνω και εγώ. Καταλαβαίνω κάποια ελληνικά, αλλά σε πολύ γενικές γραμμές, αφού ποτέ δεν έμαθα τη γλώσσα - καταλαβαίνω το θέμα, αλλά όχι τις λεπτομέρειες. Έτσι κάθε τόσο ο Καλλής λέει στον μάρτυρα «Σε παρακαλώ μίλα στα αγγλικά έτσι ώστε να καταλαβαίνει και η Σεβγκιούλ», και ο μάρτυρας συνεχίζει στα αγγλικά.

Καθώς συνομιλούν, έρχεται στην επιφάνεια κάτι καινούργιο που δεν μου είχε πει πριν - ότι υπήρχε ένας μάρτυρας στη δολοφονία του Halil Ziya Desteban. Ο μάρτυρας αυτός εργαζόταν τότε στους κήπους του Muhammed και έμενε στο μικρό σπίτι στο αγρόκτημα που βρισκόταν εκεί. Έτσι, είχε δει τα πάντα και μετά είχε κατηγορήσει τον μάρτυρα ότι ήταν δολοφόνος.

«Δεν ήμουν δολοφόνος, είχα δώσει το αυτοκίνητό μου για να μεταφέρουν το πτώμα - το άτομο αυτό που εργαζόταν στους κήπους του Muhammed είχε δει το αυτοκίνητό μου, γι’ αυτό και με κατηγορούσε», λέει.

Ίσως αυτός να ήταν ο λόγος που ήρθαμε εδώ - για να μάθουμε ότι υπήρχε μάρτυρας στη δολοφονία και την εξαφάνιση του Halil Ziya Desteban.

Ευχαριστούμε τον μάρτυρα και φεύγουμε για να επιστρέψουμε.

Κάθομαι παγωμένη στο αυτοκίνητο, περνούμε από τους κήπους του Muhammed και είμαι παγωμένη. Αυτή ήταν η σκηνή του εγκλήματος ενός αθώου ανθρώπου. Δεν μπορώ να φανταστώ πώς ένιωσε όταν ήρθε αντιμέτωπος με κάποιους κακοποιούς από τα Περβόλια.

Φωτογραφία από τις έρευνες των ΗΕ στη σκηνή του εγκλήματος.

 

Ο Καλλής, ο πάντοτε ικανός και έξυπνος ερευνητής, αμέσως ξεκινά για να ερευνήσει για το άτομο που εργαζόταν τότε στους κήπους του Muhammed.

Σταματούμε σε ένα περίπτερο στην άκρη του δρόμου και κάνει κάποια τηλεφωνήματα εδώ και εκεί. Βρίσκω ένα κάθισμα και κάθομαι παγωμένη.

Σχεδόν πριν φτάσουμε στη Λευκωσία μαθαίνει ότι, ναι, το άτομο το οποίο ψάχνουμε ζει και επίσης μαθαίνει και το όνομά του. Είμαι σίγουρη ότι αν υπάρχουν κι άλλα πράγματα ο Καλλής είναι αυτός που θα τα βρει.

Θέλω να κάνω μια έκκληση στους αναγνώστες μου και να τους ζητήσω να μου τηλεφωνήσουν ανώνυμα ή επώνυμα. Αν γνωρίζετε κάτι για τον «αγνοούμενο» Halil Ziya Desteban, σας παρακαλώ τηλεφωνήστε μου στο κινητό μου cyta 99966518. Μπορείτε να παραμείνετε ανώνυμοι αν αυτό θέλετε. Αυτό που είναι σημαντικό δεν είναι το όνομά σας, αλλά να βρούμε το μέρος όπου είχε θαφτεί ο Desteban έτσι ώστε να επιστρέψουμε τα οστά του στην οικογένειά του.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

O Λιλλήκας, ο χωρισμός και όσα πρέπει να μάθει ο τόπος

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 20.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Οι «εσωτερικοί εχθροί» μας...Του Γιώργου Κουμουλλή

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΛΛΗΣ, 20.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Γιατρέ, τι είναι η ψυχή;...Του Γιώργου Τζίβα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΒΑΣ, 20.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή