Αναζητώντας έξοδο μέσω του «damage control»

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Η Κύπρος, η ΕΕ, οι Αμερικάνοι και οι άλλοι σε μια διελκυστίνδα με φόντο τις συνομιλίες στο Κυπριακό και τα ενεργειακά...

Ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με φόντο τις συνομιλίες στο Κυπριακό και τα ενεργειακά, ξετύλιξε η επίσκεψη του υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ για Ευρωπαϊκές και Ευρωασιατικές Υποθέσεις Γουές Μίτσελ την Παρασκευή στη Κύπρο. Η σημαντική κάθοδος του Αμερικανού διπλωμάτη, στα πλαίσια διερευνητικών επαφών του σε σύνολο χωρών της περιοχής –αλλά και των Βαλκανίων- σηματοδοτεί μια ύστατη προσπάθειά του να τοποθετηθεί η περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου σε ένα «θεματικό περιεχόμενο», κοινώς μια ατζέντα εξωτερικής πολιτικής, στο οποίο δεσπόζουν, πέραν της μεγάλης εικόνας του Συριακού και των άλλων τεράστιων προκλήσεων παγκόσμιας γεωπολιτικής αξίας (Τουρκία, Ιράκ, Προσφυγικό, δράση του ISIS κ.ο.κ.) οι ενεργειακοί σχεδιασμοί της περιοχής (Κύπρος, Αίγυπτος, Ισραήλ, Λίβανος) και φυσικά το Κυπριακό, ως άλυτο πρόβλημα –που επανεμφανίζεται ωστόσο ως  πρόκληση χαμηλής έντασης λόγω και των τελευταίων τουρκικών ενεργειών στην κυπριακή ΑΟΖ. Την ίδια στιγμή οι σχέσεις Δύσης-Μόσχας –ιδίως μετά τον πόλεμο κατασκόπων επί βρετανικού εδάφους, η αλλαγή σκυτάλης στο αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ και η συμπλήρωση επτά χρόνων του συριακού δράματος- προετοιμάζουν πολλαπλές αλλαγές παραδειγμάτων σε ολόκληρο το υποσύστημα της Μέσης Ανατολής και της ΝΑ Μεσογείου –μέρος της οποίας αποτελεί και η Κύπρος.

Η κυρίαρχη αντίληψη

Αυτό που καθίσταται σαφές για τον τρόπο πρόσληψης της Ουάσινγκτον, ως προς τις εξελίξεις σε Κυπριακό και τα ενεργειακά, είναι πως μετά τις ενέργειες της Τουρκίας να μπλοκάρει τη γεώτρηση της ΕΝΙ, η ανάδυση ενός νέου κλίματος κρίσης μεταξύ Τουρκίας και των εμπλεκόμενων δρώντων στη ΝΑ Μεσόγειο θα μπορούσε να καταστεί προβληματικό. Η Αμερικανίδα πρέσβειρα στη Λευκωσία, σε συνέντευξη Τύπου προ ημερών συνόψισε αυτή την αντίληψη στην εμφατική σημασία που απέδωσε στη συνέχιση των συνομιλιών «ως τρόπου αποκλιμάκωσης των όσων συνέβησαν στην κυπριακή ΑΟΖ». Έμπειροι παρατηρητές, αλλά και διπλωματικές πηγές που συνομίλησαν με τον «Π», συγκλίνουν στην άποψη ότι η δήλωση της Καθλίν Ντόχερτι, περί «έλευσης χρόνου μέχρι να υπάρξουν έξοδα από την αξιοποίηση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων», συνοψίζει μια διπλωματική προσέγγιση σταθερά προσηλωμένη στη win-win προσέγγιση της λύσης του Κυπριακού και στην άμεση επανέναρξη του διαλόγου. Την άποψη αυτή δείχνουν να συμμερίζονται ξένες διπλωματικές πηγές σε Λονδίνο, Παρίσι, Βερολίνο και Αθήνα, με τις δύο μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, Γερμανία και Γαλλία, να «κρατούν και μια πισινή», όπως χαρακτηριστικά μας ειπώθηκε από ξένη διπλωματική πηγή, σε σχέση με το αν θα υπάρξει, όντως, επανέναρξη των συνομιλιών στο αμέσως επόμενο διάστημα. Αυτή η στάση αναμονής, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του «Π», απορρέει κι από εύλογες ανησυχίες των δύο χωρών που εδράζονται τόσο στον τρόπο που οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας, όσο και στο Αφρίν, δημιουργούν εντάσεις στην εύθραυστη γερμανοτουρκική σχέση στην πρώτη περίπτωση, όσο και στην δραστηριοποίηση της Total στην κυπριακή ΑΟΖ στη δεύτερη περίπτωση. Κοινός τόπος πάντως μεταξύ ξένων διπλωματικών παρατηρητών είναι πως η Τουρκία, στο αμέσως επόμενο διάστημα, θα τηρήσει μια στάση «wait & see», διατηρώντας το κλίμα προκλητικών ενεργειών στην κυπριακή ΑΟΖ σε χαμηλό επίπεδο.

Με φόντο τη Βάρνα

Σε σχέση με την επικείμενη Σύνοδο ΕΕ-Τουρκίας στη Βάρνα στις 26 Μαρτίου, και παρά τις έντονες κινήσεις της κυπριακής διπλωματίας προκειμένου να υπάρξει τυχόν αναβολή της, οι προσδοκίες παραμένουν σε χαμηλό επίπεδο. Οι «27» αναμένεται να προβούν στην επιθυμητή, από πλευράς Λευκωσίας, δήλωση ότι η στάση της Τουρκίας σε σχέση με τη συμπεριφορά της προς ευρωπαϊκά κράτη «αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση της ευρωτουρκικής σχέσης», ωστόσο έμπειρες πηγές επισημαίνουν στον «Π» πως στην παρούσα φάση η ΕΕ αντιλαμβάνεται –ιδίως μετά τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ιταλία- πως δεν μπορεί να μπει σε περιπέτειες αναφορικά με το Προσφυγικόπ –σε μια περίοδο μάλιστα που οι προεκλογικοί τόνοι στην Τουρκία έχουν ανέβει και τα μέτωπα στη Συρία από το Αφρίν και το Ιντλίμπ μέχρι την ανατολική Γκούτα παραμένουν ανοικτά και θα μπορούσαν να παραπέμψουν σε μια νέα ανθρωπιστική κρίση. Την άποψη αυτή δείχνει να ασπάζεται και η Αθήνα –άμεσα επηρεασμένη από την προσφυγική κρίση του 2016- η οποία στην παρούσα φάση βρίσκεται εν μέσω πολλαπλών ανοικτών μετώπων στην εξωτερική της πολιτική (Αιγαίο, υπόθεση των δύο στρατιωτικών, Μακεδονικό, ελληνοαλβανικές σχέσεις) πέραν του Κυπριακού. Επιπλέον, η ΕΕ δείχνει να αντιλαμβάνεται, ανησυχία που εντείνεται και στο Λονδίνο λόγω Brexit, πως πιθανή αποτυχία σε μια νέα προσπάθεια για το Κυπριακό θα αλλάξει άρδην τις διπλωματικές παραμέτρους του προβλήματος τα επόμενα χρόνια με πτυχές που αφορούν όχι μόνο το νέο παράδειγμα που θα προκύψει ως προς τη λύση, αλλά και πτυχές που εδράζονται στον τρόπο που οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις θα υπολογίσουν τα νέα δεδομένα. «Στις Βρυξέλλες, η ιδέα ενός δεύτερου κυπριακού (τουρκοκυπριακού) κράτους που θα επιδιώκει την ευρωπαϊκή του ένταξη αποτελεί ένα εφιαλτικό σενάριο», αναφέρουν στον «Π» ξένες διπλωματικές πηγές.

Περιπλέκουν την ατζέντα

Στο σύνθετο παζλ Κυπριακού και ενεργειακών, Ρωσία και Ισραήλ δείχνουν να συνδιαμορφώνουν πτυχές με φόντο τις προκλήσεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ. Πηγές που γνωρίζουν, ανέφεραν στον «Π» πως η Μόσχα έκανε νύξεις προς τη Λευκωσία για συμμετοχή στην ενεργειακή συνεργασία των χωρών CIS/KAK (Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών που απαρτίζεται από τα λεγόμενα «petrostates» πρώην σοβιετικών δημοκρατιών) προκειμένου να διαχειριστεί τα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την κρίση με την Τουρκία στην ΑΟΖ. Έμπειροι παρατηρητές ανέφεραν στον «Π» πως η σύμπλευση συμφερόντων Μόσχας-Άγκυρας με φόντο το Συριακό δημιουργεί μια αντίληψη στη Μόσχα πως περαιτέρω εντάσεις στην ΝΑ Μεσόγειο, εξαιτίας των ενεργειακών, θα μπορούσαν να επιφέρουν σημαντική καθυστέρηση στην πρόκληση τού να καταστεί η περιοχή εναλλακτική της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Από την πλευρά του, το Τελ Αβίβ, παρά την εγνωσμένης αξίας σχέση του με τη Λευκωσία, σε διπλωματικό επίπεδο αντιλαμβάνεται ότι πιθανή επίσπευση της εξαγωγής φυσικού αερίου από το, έτοιμο για εμπορική εκμετάλλευση, τεμάχιο της «Αφροδίτης» προς την Αίγυπτο θα μπορούσε να καταστήσει την Κύπρο –ένα βήμα μπροστά στους ενεργειακούς της σχεδιασμούς λόγω των ερευνητικών γεωτρήσεων τα τελευταία δύο χρόνια, ως πρώτη εξαγωγική δύναμη στην περιοχή –κάτι που θα δημιουργούσε σειρά προηγουμένων στην περιοχή, τόσο εμπορικά, όσο και με τα επιμέρους δικαιώματα συνεκμετάλλευσης συνορευόντων χωρών στην περιοχή.

Το ζητούμενο

Οι επόμενες εβδομάδες κρίνουν σε μεγάλο βαθμό τα νέα δεδομένα που θα προκύψουν σε Κυπριακό και ενεργειακά, με πηγές να αναφέρουν στον «Π» πως αποτυχία επανέναρξης του διαλόγου ή επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια νέα, μελλοντική αποτυχία τύπου Κρανς Μοντανά, θα οδηγούσε στην έλευση τουρκικού ερευνητικού πλοίου (σ.σ. του DeepSea Metro II) για έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ. Υπό αυτά τα δεδομένα μάλιστα, ξένη διπλωματική πηγή ανέφερε στον «Π» πως «πλέον το θέμα δεν είναι η κάθοδος του DeepSea Metro II στην κυπριακή ΑΟΖ αλλά το πότε». Δεδομένου ότι η Τουρκία για ευρύτερους γεωπολιτικούς λόγους πιθανόν να μην παρεμποδίσει την ερευνητική γεώτρηση της Exxon τον προσεχή Οκτώβριο, το ζητούμενο είναι πώς η Κυπριακή Δημοκρατία, διπλωματικά, μπορεί να ελαχιστοποιήσει πιθανές ζημίες από τις τουρκικές ενέργειες, σε περίπτωση, ιδίως, μη λύσης του Κυπριακού. Το εν λόγω ΅«damage control» που τίθεται υπό εξέταση δείχνει να αποτελεί και την κορωνίδα της διεθνούς πρόσληψης του Κυπριακού στην παρούσα φάση και να αυξάνεται στις συζητήσεις των ξένων διπλωματών, των αναλυτών και των παρατηρητών του Κυπριακού και της ΝΑ Μεσογείου, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό.

*Twitter: @JohnPikpas

 

 

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το Κυπριακό πρόβλημα- Μια άλλη προσέγγιση (Του Πόλυ Πολυβίου)

Πολίτης News, 15:14 (τελευταία ενημέρωση 15:14)

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Το οξύμωρο του «λάθους»

ΚΑΤΙΑ ΣΑΒΒΑ, 13:48 (τελευταία ενημέρωση 13:48)

ΑΠΟΨΗ

Ωραία τα πολιτικά ανέκδοτα, όσο δεν εκλέγονται...

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:30 (τελευταία ενημέρωση 10:30)

Επιστροφή
στην αρχή