Ανακαλύπτοντας την… (πολιτική) τασσιηνόπιτα

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Την 28η Ιανουαρίου τα ψέματα τελειώνουν αναφορικά με τους υποψηφίους για τον προεδρικό θώκο στην Κύπρο. Η «τενέκκα θα βγάλει την ετυμηγορία της»

Την 28η Ιανουαρίου τα ψέματα τελειώνουν αναφορικά με τους υποψηφίους για τον προεδρικό θώκο στην Κύπρο. Η «τενέκκα θα βγάλει την ετυμηγορία της», όπως πολύ εύστοχα σημείωνε ο Γλαύκος Κληρίδης, και το μεσοδιάστημα μεταξύ των δύο γύρων θα ολοκληρώσει την εικόνα του νέου ενοίκου στο Προεδρικό. Πολύ νωρίς για να κριθεί οτιδήποτε αλλά και πολύ αργά αναφορικά με τις ζεσταμένες μηχανές επιτελείων και υποψηφίων, αυτή η εκλογική αναμέτρηση δείχνει ήδη να διακατέχεται από πολύ ενδιαφέροντα ποιοτικά χαρακτηριστικά -κάπου μεταξύ των οποίων διαφαίνονται και εκείνα τα στοιχεία τα οποία αποτυπώνουν το ιδεολογικό στίγμα αυτής της εκλογικής διαδικασίας. Είναι μια κλασική αναμέτρηση Δεξιάς - Αριστεράς - Κέντρου; Ή περισσότερο σε μια μεταμοντέρνα εκδοχή του κυπριακού πολιτικού συστήματος μια αναμέτρηση επιμέρους στρατηγικών επικράτησης οι οποίες θα απελευθερώσουν νέες δυναμικές; -με τα επιμέρους ιδεολογικά χαρακτηριστικά τους (π.χ. δεξιός VS αριστερός λαϊκισμός).

Ο Νίκος Αναστασιάδης

Για τον Νίκο Αναστασιάδη η διεκδίκηση μιας δεύτερης θητείας σηματοδοτεί και την περάτωση της πολιτικής του καριέρας, η οποία για τέσσερις δεκαετίες από το 1981 ταυτίστηκε με την ελληνοκυπριακή Δεξιά, ασφαλώς τον Δημοκρατικό Συναγερμό και την μετά το 2004 ανάδειξή του σε ηγέτη που ταύτισε το πολιτικό του αισθητήριο με τη λύση του Κυπριακού. Τα αποτελέσματα του Κραν Μοντανά ωστόσο στάθηκαν αφορμή για μια κριτική ως προς το πρόσωπό του αναφορικά με το αν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων ή όχι. Κριτική που απορρέει κυρίως από ομάδες πολιτών, οι οποίοι, αν και παραδοσιακά δεν ανήκουν στην ελληνοκυπριακή Δεξιά, ταυτίστηκαν μετά το 2004 με τον Νίκο Αναστασιάδη αφήνοντας ουσιαστικά πίσω τα κεντροαριστερά, φιλελεύθερα ή κεντρώα ιδεολογικά τους χαρακτηριστικά για να τον στηρίξουν, με αποκορύφωμα τις εκλογές του 2013. Αυτές οι ομάδες ψηφοφόρων, αν και δεν μεταφράζονται σε ένα τεράστιο ποσοστό ψήφων, αντικατοπτρίζονται και στην ιδεολογική διάρθρωση του Συναγερμού μεταξύ των μελών που διαχέονται μεταξύ αστικής και λαϊκής Δεξιάς. Για τον Αναστασιάδη το στοίχημα μετά από πέντε χρόνια φθοράς στην εξουσία και την αποτυχία στη διαδικασία εξεύρεσης λύσης στο Κυπριακό είναι η συσπείρωση της Δεξιάς -φιλελεύθερης και αστικής- και η συγκράτηση των ποσοστών του κόμματος, που ως κόμμα εξουσίας βρίσκεται από το 2013 στο προσκήνιο. Συνεπώς, το ιδεολογικό πρόσημο αυτής της καμπάνιας, πέραν της ανάδειξης του όποιου έργου που συντελέστηκε, της συγκράτησης της εκλογικής πελατείας και την ανάδειξη της συνέχειας, ενόψει διεκδίκησης μιας δεύτερης εντολής για εξουσία, θα είναι εξ ορισμού δεξιό. Πρόσημο που θα διαμορφώσει και τις κυρίαρχες τάσεις μεταξύ των ιδεολογικών τάσεων και δυναμικών εντός του ΔΗΣΥ για τα επόμενα χρόνια.

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος

Για τον Νικόλα Παπαδόπουλο η διεκδίκηση της προεδρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η απαρχή, και λόγω ηλικίας, μιας πολιτικής σταδιοδρομίας που θα μπορούσε να τον καταστήσει πρωταγωνιστή στα ελληνοκυπριακά πολιτικά δρώμενα. Πέραν του ονόματος και της όποιας πολιτικής παρακαταθήκης, ο Νικόλας Παπαδόπουλος δείχνει να μην μπορεί να ξεφύγει από το ιδεολογικό στίγμα της μακαριακής Δεξιάς αλλά και από το τρέχον πλέγμα δυναμικών εντός του Δημοκρατικού Κόμματος, τουλάχιστον όπως αυτό διαμορφώθηκε από τη συμμετοχή του σε κυβερνήσεις τόσο του ΑΚΕΛ όσο και του ΔΗΣΥ τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτό που καθίσταται ενδιαφέρον είναι το πώς το ΔΗΚΟ έχει κατορθώσει τα τελευταία χρόνια να ενδυθεί ένα νέο πέπλο συντήρησης. Δεν το πράττει αναδεικνύοντας τα κεντροδεξιά του χαρακτηριστικά αλλά εμμένοντας σε μια διαφορετική, περισσότερο λαϊκίστικη, προσέγγιση στο Κυπριακό που κινείται στα όρια του απορριπτισμού μιας ιδέας που συμφωνήθηκε από τον ίδιο τον Μακάριο και διαπραγματεύθηκε από το σύνολο των Ελληνοκύπριων προέδρων για τέσσερις δεκαετίες. Ταυτόχρονα, το μεγάλο στοίχημα που επιχειρεί σε αυτήν την εκλογική αναμέτρηση ο Νικόλας Παπαδόπουλος είναι να μετατρέψει το ΔΗΚΟ, ξανά, σε κόμμα εξουσίας, με πιθανή επικράτησή του στον δεύτερο γύρο. Κι αυτή η προσπάθεια, στον αντίποδα της ύπαρξης ενός «ανεπίσημου» ΔΗΚΟ, δεν επιχειρείται στο πλαίσιο μιας εσωκομματικής διάστασης, αλλά στοχεύοντας το ΑΚΕΛ στο πλαίσιο μιας πρόταξης των κεντροαριστερών του χαρακτηριστικών και μιας «αριστερόστροφης» κριτικής/ αντιπολίτευσης στη διακυβέρνηση Αναστασιάδη. Η παρουσία του δρος Στέλιου Πλατή στο οικονομικό επιτελείο του κ. Παπαδόπουλου είναι ενδεικτική αυτού του μακροοικονομικού λαϊκισμού. Κοντολογίς, το ιδεολογικό πρόσημο που θα αφήσει η υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου -δεδομένων και των ευρύτερων δυναμικών του ενδιάμεσου χώρου- είναι εξίσου δεξιό. Και η πορεία του Νικόλα Παπαδόπουλου μετά το 2018 ίσως να αποτελέσει και την απαρχή για την ενοποίηση του ενδιάμεσου χώρου σε ένα νέο κόμμα με σαφή δεξιά και λαϊκιστικά χαρακτηριστικά.

Ο Σταύρος Μαλάς

Για τον Σταύρο Μαλά η κριτική επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο το ΑΚΕΛ κατάληξε στην υποψηφιότητά του, μετά το ζήτημα που προέκυψε με τον Μάικ Σπανό (αλλά και τις ευρύτερες αναζητήσεις του ΑΚΕΛ ως προς τον κατάλληλο υποψήφιο) και λιγότερο στο τι ο ίδιος κομίζει ιδεολογικά στο κόμμα αλλά και σε σχέση με το ευρύτερο στίγμα του, πέντε χρόνια μετά την υποψηφιότητά του το 2013. Η αλήθεια είναι πως όποιος παρατηρεί το ΑΚΕΛ αναγνωρίζει κάμψη στα ποσοστά του, επιμέρους συγκρουόμενες ιδεολογικές τάσεις στο εσωτερικό και μια αδυναμία να αποκόψει τον ομφάλιο λώρο σε σχέση με τη φθορά που προέκυψε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Χριστόφια. Εδώ όμως υπάρχει και ένα τακτικό λάθος ανάγνωσης: Η υποψηφιότητα Μαλά αν το 2013 ήταν, αμέσως μετά τη διακυβέρνηση Χριστόφια και με την προοπτική της μη νίκης, περισσότερο μια επιλογή διάσωσης του γοήτρου, φέτος καθίσταται μια περισσότερο εργαλειακή επιλογή δεδομένου του μη αμιγώς αριστερού προφίλ του υποψηφίου. Ο Σταύρος Μαλάς δίνει ένα στίγμα περισσότερο σοσιαλδημοκρατικό με αρκετές φιλελεύθερες προσεγγίσεις, με ζητούμενο το να κατορθώσει, ως κεντρικό πρόσωπο της εκστρατείας του ΑΚΕΛ, να συσπειρώσει αντικρουόμενες δυναμικές. Το ζητούμενο για το ΑΚΕΛ είναι να περάσει στον δεύτερο γύρο κεφαλαιοποιώντας τη στήριξη -με κόστος στο εσωτερικό του- στη διαδικασία του Κυπριακού, πράγμα που εκτιμάται από όλους ως μια υπεύθυνη στάση αρχών και ταυτόχρονα να συνοψίσει την κριτική του προς τη διακυβέρνηση Αναστασιάδη με αριστερό, συχνά και λαϊκιστικό, τρόπο. Αν υποθέσει κανείς πως εντός του ΑΚΕΛ υπάρχει μια αριστεροπατριωτική τάση, μια παραδοσιακά μαρξιστική-λενινιστική και μια που υιοθετεί πιο σύγχρονα στοιχεία, προσπαθώντας να διατηρήσει τη ρεαλιστική δυναμική του κόμματος προκειμένου να συγκρατήσει περαιτέρω διαρροές, το ιδεολογικό πρόσημο της υποψηφιότητας Μαλά καθίσταται ένα πολύ ενδιαφέρον μοντέλο, το οποίο αναλόγως θα διαμορφώσει και το ΑΚΕΛ σε περίπτωση διεκπεραίωσής του στον δεύτερο γύρο ή ιστορικής του αποτυχίας να περάσει.

Από τις ελίτ στα… μπράτσα

Σε αυτές τις εκλογές, ακριβώς πανομοιότυπες σε επίπεδα προσώπων με αυτές του 2013, η υποψηφιότητα Λιλλήκα, το πού και πώς θα κινηθεί το ΕΛΑΜ και το ενδεχόμενο της ανεξάρτητης υποψηφιότητας του πρυτάνεως του Παν. Κύπρου κ. Χριστοφίδη προσθέτουν νέα και παλιά χαρακτηριστικά στην διαδικασία. Ο κ. Λιλλήκας κινήθηκε περισσότερο οπορτουνιστικά τα τελευταία χρόνια, η δυναμική του όμως, αποτέλεσμα πολιτικής εμπειρίας αλλά και χαρίσματος, τον καθιστά ευέλικτο ως προς το πού θα κινηθεί στον δεύτερο γύρο, δείχνοντας μάλιστα μια ιδεολογική μεταστροφή εγγύτερα προς θέσεις που δεν συνάδουν με το πώς επιχείρησε να αναμοχλεύσει τον ενδιάμεσο χώρο. Το ΕΛΑΜ δείχνει να επιβεβαιώνει -σύμφωνα και με πληροφορίες του «Π»- εκείνη την άποψη διεθνώς που φέρει τα νεοεθνικιστικά, νεοναζιστικά και αντιμεταναστευτικά ιδεολογικά μορφώματα να «εξυπηρετούν» με την ύπαρξή τους τις ισχύουσες δυναμικές του εκάστοτε πολιτικού συστήματος. Μια επιλογή από την οποία η Κύπρος δεν ξεφεύγει δυστυχώς και δεν δείχνει να διδάσκεται από την παρουσία και καθιέρωση της Χρυσής Αυγής στο ελλαδικό πολιτικό σύστημα. Πλην του ΑΚΕΛ, η ιστορία με το ενωτικό δημοψήφισμα έδειξε μειωμένα αντανακλαστικά από το σύνολο των κοινοβουλευτικών κομμάτων στην Κύπρο που κινούνται εντός του συνταγματικού τόξου. Τέλος, η υποψηφιότητα ενός καταρτισμένου ακαδημαϊκού δείχνει να αποκτά ενδιαφέρον. Ωστόσο, στην Κύπρο όπου η συμπεριφορική του εκλογικού σώματος δεν έχει ωριμάσει αρκετά ώστε να αλλάξει δραματικά το ισχύον πολιτικό σύστημα, αλλά κυριότερα να προσδώσει σαφή ιδεολογικά χαρακτηριστικά σε ένα πολιτικό σχηματισμό εκτός του δίπολου Δεξιάς - Αριστεράς, η παρουσία ενός ακαδημαϊκού δεν μπορεί να διεισδύσει στις πλατιές λαϊκές μάζες. Είτε Αριστερά είτε Δεξιά. Ως εκ τούτου, οι προεδρικές εκλογές του 2018 δεν θα μπορέσουν να ξεφύγουν από αυτό το παραδοσιακό δίλημμα.

 

*Twitter: @JohnPikpas

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Ψωμί, Παιδεία, Ελπίς καμία! #Pellotopos

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 09:30 (τελευταία ενημέρωση 09:30)

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 21.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή