Αμβλώσεις: Χωράει και 3η επιλογή στο δίλημμα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στον «Π», ο δρ Φελλάς αναλύει τη γνώμη της ΕΕΒΚ για τις αμβλώσεις και τις προτάσεις που εισηγείται.

Για το θέμα των αμβλώσεων τοποθετείται για πρώτη φορά η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής Κύπρου (ΕΕΒΚ), μέσω γνώμης που εξέδωσε, εξ αφορμής της συζήτησης στη Βουλή της πρότασης νόμου για αποποινικοποίησή τους. Μια γνώμη που δεν δίνει κατεύθυνση ως προς το πού να κινηθούν οι νομοθέτες και δεν παίρνει θέση υπέρ ή κατά της νομιμοποίησής τους -άλλωστε, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΕΒΚ και αντιπρύτανη Έρευνας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας δρα Κωνσταντίνο Φελλά, είναι κάτι που σίγουρα αφορά την πολιτεία-, αλλά για το πώς αντιμετωπίζονται οι εκτρώσεις.


Ο ίδιος ο δρ Φελλάς σε συνέντευξη που παραχώρησε στον «Π» για το θέμα τάσσεται υπέρ της αποποινικοποίησης των αμβλώσεων, ωστόσο η προσωπική του θέση, όπως μας είπε, δεν δεσμεύει τα υπόλοιπα μέλη της ΕΕΒΚ, στην οποία ως γνωστόν εκπροσωπείται και η Εκκλησία, η θέση της οποίας είναι κατηγορηματική για οποιονδήποτε λόγο οδηγεί στην έκτρωση. Σημειώνεται πως η γνώμη αυτή έρχεται να συμπληρώσει το υπόμνημα της ΕΕΒΚ του 2009 προς την κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε σχέση με το θέμα των αμβλώσεων και των συνεπειών τους. Σημειώνεται πως στο συγκεκριμένο υπόμνημα η ΕΕΒΚ επισημαίνει ότι «η μείωση του αριθμού των αμβλώσεων δεν μπορεί παρά να αποτελεί πρωτεύοντα στόχο μιας κοινωνίας» και ότι «ο καλύτερος τρόπος μείωσης του αριθμού των αμβλώσεων είναι η μείωση των ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων».


Ο δρ Φελλάς θεωρεί τις αμβλώσεις ένα από τα σημαντικότερα βιοηθικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες, ενώ αποτελεί και ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα παγκοσμίως «και αναμφιβόλως το πρόβλημα αυτό είναι εξαιρετικά σύνθετο και παρουσιάζει όχι μόνο ιατρικό ενδιαφέρον, αλλά επίσης εμπερικλείει νομικές, θεολογικές, κοινωνικές και ηθικές ανησυχίες».

Έξι συγκεκριμένες εισηγήσεις


Με την παρούσα γνώμη, η ΕΕΒΚ επιδιώκει, «σε ένα πρώτο επίπεδο, να διευρύνει τις δυνατότητες αντιμετώπισης μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης στην κατεύθυνση μείωσης του αριθμού των αμβλώσεων και, σε ένα δεύτερο επίπεδο, να συμβάλει στη μείωση του αριθμού των ενδεχόμενων ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων». Ο δρ Φελλάς μάς εξηγεί πως σκοπός της συγκεκριμένης γνώμης της ΕΕΒΚ «είναι να γίνουν συγκεκριμένες προτάσεις που, από τη μια, θα επιδεικνύουν σεβασμό στα ηθικά και νομικά δικαιώματα γυναικών, ανδρών και εμβρύων και θα διασφαλίζουν την ψυχική και σωματική τους υγεία μέσα από την ενίσχυση και επέκταση των ελεύθερων και ενημερωμένων επιλογών των ζευγαριών που εμπλέκονται σε μια εγκυμοσύνη και, από την άλλη, θα θέτουν τις προϋποθέσεις για έναν ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο στην κατεύθυνση μείωσης των ενδεχόμενων ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων». Οι προτάσεις αυτές, μας εξηγεί, «σε καμία περίπτωση δεν καλύπτουν όλες τις διαστάσεις του προβλήματος. Τα μέλη, όμως, της ΕΕΒΚ πιστεύουν ότι η παρούσα γνώμη θα μπορούσε να γίνει η αφετηρία για μια σοβαρή συζήτηση μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων φορέων και θεσμών για το καλό κάθε προσώπου και της κυπριακής κοινωνίας στο σύνολό της».


Ο δρ Φελλάς συνοψίζει τις προτάσεις ως εξής:
-Ίδρυση εθνικού φορέα για την υιοθεσία.
-Θεσμικά και οικονομικά μέτρα για τη μείωση των αμβλώσεων (π.χ. επέκταση της πλήρως αμειβόμενης άδειας τοκετού).
-Μέτρα για τη στήριξη της κυπριακής οικογένειας.
-Εφαρμογή προγραμμάτων οικογενειακού προγραμματισμού.
-Προαγωγή διεπιστημονικής έρευνας (η ΕΕΒΚ προτρέπει το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας να αφιερώσει ένα μέρος του προϋπολογισμού του για προγράμματα πρόληψης και μείωσης των αμβλώσεων στην Κύπρο).
-Δημιουργία αρχείου για τις αμβλώσεις.

Συγκεκριμένοι στόχοι

Η προώθηση της ίδρυσης εθνικού φορέα για την υιοθεσία, ο οποίος θα αυξήσει τις επιλογές των ζευγαριών στην περίπτωση μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, αλλά και η λήψη θεσμικών και οικονομικών μέτρων για τη μείωση των αμβλώσεων είναι προτάσεις που αναμένεται, κατά τον δρα Φελλά, να έχουν απτά αποτελέσματα στο άμεσο μέλλον. «Η αποδοχή των υπόλοιπων προτάσεων που αποσκοπούν στη μείωση των ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων αναμένεται να έχει μόνιμα και αξιόπιστα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου καθώς αφορούν την αλλαγή κουλτούρας, μέσα από την ενδυνάμωση κομβικής σημασίας θεσμών για την κυπριακή κοινωνία, την προσφορά εκπαιδευτικών προγραμμάτων και την προώθηση της διεπιστημονικής έρευνας για τα πραγματικά αίτια και τις επιπτώσεις των αμβλώσεων σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, ώστε η αντιμετώπιση του προβλήματος να γίνει με συστηματικό, δίκαιο και υπεύθυνο τρόπο», επισημαίνει ο πρόεδρος της ΕΕΒΚ. Βεβαίως όλες οι προτάσεις της ΕΕΒΚ απαιτούν από τους αρμόδιους φορείς και την κοινωνία των πολιτών να εγκύψουν στο ζήτημα των αμβλώσεων, αναλαμβάνοντας συγκεκριμένες ευθύνες και επενδύοντας πόρους με σκοπό την αντιμετώπισή τους, «κατά τρόπο που θα καταξιώνει τη σημασία του ανθρώπινου προσώπου και των δικαιωμάτων κάθε ατόμου και θα συμβάλλει στη συνοχή και την πρόοδο της κοινωνίας».

Ενώπιον των ευθυνών τους 

Ο δρ Φελλάς μάς ανέφερε ότι «ένα από τα θέματα που απασχολούν τη σύγχρονη ηθική σκέψη είναι το αν η άμβλωση είναι μια απλή απόφαση ή αποτελεί κάτι το κατακριτέο και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοιο από την κοινωνία. Κατά συνέπεια, απαιτείται σοβαρή μελέτη και προβληματισμός στο να αναλυθούν οι γνώσεις, αντιλήψεις, συμπεριφορές και τάσεις της κοινωνίας και να μελετηθούν οι ευαισθησίες, οι προβληματισμοί και οι πεποιθήσεις των επιμέρους μερών της. Είναι σε τέτοιες περιπτώσεις που ο ρόλος της βιοηθικής έρχεται να λειτουργήσει θεωρητικά και πρακτικά. «Η βιοηθική φωτίζει τα προβλήματα, φέρνει τον επιστήμονα και τεχνοκράτη ενώπιον των ευθυνών τους και δείχνει τι το πολύ ανθρώπινο διακυβεύεται με τις παρεμβάσεις τους, χαράζοντας ενίοτε κάποιες κατευθυντήριες γραμμές. Η βιοηθική ως πυλώνας της επιστημονικής έρευνας, αλλά κυρίως ως προασπιστής της κοινωνίας, επιθυμεί και θέλει να συμβάλει με τον δικό της ρόλο στην ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και στην κατά το δυνατόν βελτίωση της κοινωνικής συνοχής, αξιών και θεσμών. Η παρούσα γνώμη της ΕΕΒΚ αποτελεί ένα μικρό μέρος αυτής της προσπάθειας, με επίκεντρο την ανάπτυξη και συζήτηση σημαντικών κοινωνικών θεμάτων όπως είναι αυτό των αμβλώσεων», καταλήγει ο δρ Φελλάς.

Αδήριτη ανάγκη ο εθνικός φορέας για την υιοθεσία

Για τον μέσο πολίτη», εξηγεί στον «Π» ο πρόεδρος της ΕΕΒΚ, «μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη σημαίνει δύο επιλογές, είτε την άμβλωση -που φαντάζει ως η μόνη επιλογή για τα ζευγάρια που θέλουν να απαλλαγούν από τις ευθύνες που συνεπάγεται η γέννηση ενός παιδιού (αλλαγή προγραμμάτων ζωής, οικονομικές δυσκολίες, οικογενειακή ή κοινωνική απόρριψη)- είτε την ολοκλήρωση μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, που επίσης φαντάζει ως μια επιλογή με τεράστιο προσωπικό και κοινωνικό κόστος». Τα μέλη της ΕΕΒΚ «πιστεύουν ότι οι γυναίκες και οι άνδρες θα πρέπει να έχουν ακόμη μία επιλογή και συγκεκριμένα την ολοκλήρωση μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης σε συνδυασμό με τη δυνατότητα, από τη μια, της υιοθεσίας του παιδιού που θα γεννηθεί και, από την άλλη, της ουσιαστικής οικονομικής, προσωπικής και κοινωνικής στήριξης των ζευγαριών που θα επιλέξουν να ολοκληρώσουν την κύηση του εμβρύου». Η εμπλοκή της ΕΕΒΚ, μιας ανεξάρτητης αρχής με τεράστια εμπειρία και επιστημοσύνη στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και της προσωπικής ζωής γυναικών και ανδρών, αποτελεί εγγύηση για τη συγκρότηση ενός θεσμού που θα σέβεται με απόλυτο και αυστηρό τρόπο κανόνες δεοντολογίας, θα προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα και θα λειτουργεί πάντα και μόνο μέσα στο πλαίσιο της ελεύθερης συγκατάθεσης των ενδιαφερομένων, εξηγεί ο πρόεδρός της. Ο φορέας, κατά τον δρα Φελλά, θα παρέχει πλήρη οικονομική και συναισθηματική στήριξη κατά, αλλά και μετά τον τοκετό, για εύλογο χρονικό διάστημα και θα διευθετεί με κοινωνικά ευαίσθητο τρόπο ζητήματα που μπορεί να προκύψουν λόγω της εγκυμοσύνης. «Η προσωρινή διακοπή σχολικής εκπαίδευσης ή η απουσία από την εργασία θα εξασφαλίζει ανωνυμία, προστασία των προσωπικών δεδομένων και της προσωπικής ζωής των εμπλεκομένων και θα ενθαρρύνει και θα καλλιεργεί στην κυπριακή κοινωνία μια κουλτούρα συλλογικής ευθύνης απέναντι στο ενδεχόμενο κάθε άμβλωσης, αυξάνοντας την πίστη ότι όλα τα παιδιά είναι και δικά μας παιδιά», καταλήγει επί τούτου. Αναφορικά με την εισήγηση για εφαρμογή προγραμμάτων οικογενειακού προγραμματισμού, ο δρ Φελλάς μάς ανέφερε ότι «θα πρέπει να περιλαμβάνουν την εφαρμογή προγραμμάτων για την καλλιέργεια διαπροσωπικών σχέσεων και ορθής σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, κατάλληλα διαμορφωμένων ώστε να ανταποκρίνονται στα χαρακτηριστικά της πραγματικότητας στην Κύπρο».

 


Επιστροφή
στην αρχή